Managers, jullie banen worden overgenomen door computers

Deliveroo in 1915. (Nee, OK, eigenlijk de New Yorkse fietspolitie.)

Deliveroo in 1915. (Nee, OK, eigenlijk de New Yorkse fietspolitie.)

Als je als manager denkt dat je baan wel veilig is in de robot-revolutie: think again. Natuurlijk zijn er al allerlei bedrijven waar managers gewoon verdwijnen, zie bijvoorbeeld de Tegenlicht-aflevering ‘Het einde van de manager’. Maar al die Uber-chauffeurs en al die Deliveroo-fietskoeriers, die hebben eigenlijk een app als manager:

“For companies like Uber, which aspires to “make transportation as reliable as running water”, algorithmic management solves a problem: how to instruct, track and evaluate a crowd of casual workers you do not employ, so they deliver a responsive, seamless, standardised service.”

Grappig genoeg is algorithmic management niet helemaal nieuw, of zelfs eigenlijk helemaal niet nieuw: al honderd jaar geleden werden mijnwerkers en andere dagloners afgerekend op hun prestaties om het hele zaakje zo goed en productief mogelijk te kunnen laten functioneren. Scientific management noemden ze dat.

Het Financial Times-artikel ‘When your boss is an algorithm’ sprong voor mij van ‘interessant’ naar ‘fascinerend’ op het moment dat het gaat over het toepassen van machine learning op werknemersgedrag.

“Its algorithm builds profiles on each employee — when do they perform well? When do they perform badly? It learns whether some people do better when paired with certain colleagues, and worse when paired with others. It uses weather, online traffic and other signals to forecast customer footfall in advance. Then it creates a schedule with the optimal mix of workers to maximise sales for every 15-minute slot of the day. Managers press a button and the schedule publishes to employees’ personal smartphones.”

Ik ben er nog niet helemaal uit of dat nou erg is. Ja, de vrijheid om je eigen werkdag te kunnen inplannen is ontzettend fijn, maar wat nou als een computer ervoor zorgt dat je altijd in jouw ideale werkomstandigheden functioneert? Dat je als avondmens automatisch niet voor de ochtenddienst wordt ingepland en vice versa? Stel dat ik mezelf nooit meer zuchtend en steunend naar een vergadering om 9 uur ’s ochtends hoefde te slepen! Ik zou een (ietsje) gelukkig(er) mens zijn. Als het algoritme nou ook nog dingen als bloeddruk en hartslag zou meenemen, om stress (en daardoor ziekte) zoveel mogelijk te voorkomen, dan denk ik dat zo’n computer al beter functioneert dan een heleboel menselijke managers.

En daar zit meteen de crux: hoe belangrijk het is dat mensen voor langere tijd kunnen blijven functioneren? Het verschil zit voor een groot deel in het werken met werknemers of dagloners: bij werknemers is het onhandig als ze ziek worden, waardoor het belangrijk is dat je goed voor je mensen zorgt. (Nog los van common decency, maar dat lijkt in de zakenwereld maar zelden echt mee te spelen.) En volgens mij is dát het probleem met Deliveroo en Uber: niet het algoritme, maar dat ze hun mensen uitknijpen tot ze op zijn. Ook hier weer zijn computers niet de boosdoeners, maar de mensen achter de knoppen.

Bron: When your boss is an algorithm (Financial Times, 8 september 2016)

Scheldende robots, eigenlijk wel zo realistisch

Misschien heb je wel eens filmpjes gezien van mensen die robots mishandelen: schoppen, duwen, dingen uit z’n handen slaan… Superzielig natuurlijk, maar allemaal FOR SCIENCE!, want je moet ook testen hoe een robot zich dan weer herstelt. Maar als zo’n robot stilletjes weer opstaat, is dat helemáál niet zoals een mens zich dan zou gedragen. Mr. King stelde zich voor hoe dat er in een realistisch scenario uit zou zien…

HAL vs. Her

Op emotioneel vlak is AI een hoop gegroeid tussen 1968 en 2013.

Reflections of HAL and Samantha from Tillmann Ohm on Vimeo.

Slim gedaan, deze film, met fragmenten van HAL 9000 uit 2001: A Space Odyssey en Samantha uit Her, samen tot een gesprek geknipt en geplakt. Haast onvergelijkbaar, de manier waarop ze praten en denken. Een mooi voorbeeld is een vergelijking tussen de soorten introspectie van de twee (“ik vind iets op mijn harddrive” versus “ik merk dat ik een emotie heb”).

Dit gesprek roept ook de vraag op: hoe zou AI in een film van nog weer 45 jaar verder eruit zien? Wat voor gesprek zou Samantha voeren met een AI-personage uit 2058? We gaan het zien, hopelijk. Ik ben dan ver in de 70, maar ik zet alvast een reminder in mijn agenda.

Tinder surprise

Rationaliseren we liefde te veel door met dating-apps en -websites de perfect passende partner te zoeken? Is de volgende stap dat je je ideale partner zelf kan maken of verzinnen?

Tegenlicht heeft weer een mooie documentaire afgeleverd: Tinder love. In tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden, gaat de documentaire lang niet alleen over Tinder en andere dating-apps, maar meer in het algemeen over de toekomst van daten, liefde en seks. Want wat komt er eigenlijk na dating-apps? Meer richting de toekomst: kunstmatige intelligentie (zelfs de Turingtest komt nog langs, hoera!), virtual reality-porno, seksbots en zo verder.

Toevallig had ik nog een half blogstukje over seksbots in de planning staan, naar aanleiding van een interessant stuk in The Telegraph, waarin wordt gesteld dat het best wel creepy is als je ex een perfect gelijkende seksbot van jou heeft. Ja, OK, maar als je echt zo’n gekke geobsedeerde ex hebt, dan had hij of zij zonder seksbots waarschijnlijk een kamertje behangen met je foto’s, en is dat nou echt zoveel minder creepy? Dat vraag ik me af.

Om het gespeculeer nog eens verder door te voeren: stel nou dat robots de ideale sekspartner worden, willen we het dan uiteindelijk liever doen met robots dan met mensen? En doen we alleen nog functioneel aan mensenseks, in het kader van voortplanting? Of wacht eens even… Als je leuke kinderen wil, dan neem je gewoon virtuele kinderen. En dát is dus hoe machines de wereld gaan overnemen.

Zo ver gaat het niet in Tinder love. Maar toch wel vrij ver, met dingen die nu al gebeuren, en het is fascinerend (en nsfw) om dat te zien. Vooral kijken dus: Tinder love (VPRO Tegenlicht, 46 minuten).

Als robots films maakten

Ik heb al eens eerder geschreven over wat er gebeurt als je een computer een film laat schrijven. Nu ging Twitter helemaal los op het verzinnen van films die robots gemaakt zouden kunnen hebben met de hashtag #IfRobotsMadeMovies. Ik zocht de leukste voor jullie uit.