52 interessante weetjes uit 2017

Vorig jaar was ik ook al zo gefascineerd door Tom Whitwell’s lijst van weetjes die hij in het afgelopen jaar heeft opgepikt. Dit jaar staan er ook weer een paar pareltjes op:

13. Vice media is worth more than the New York Times, Washington Post and Financial Times combined.

28. Videogame repair companies in New York report that up to 50% of Sony PS4 consoles they receive for repair are infested with cockroaches. The insects use the wide ventilation ducts on the bottom to move into the warm interior, mate and make a home.

32. In the early 1980s AT&T asked McKinsey to estimate how many cell phones would be in use in the world at the turn of the century. They concluded that the total market would be about 900,000 units. This persuaded AT&T to pull out of the market. By 2000, there were 738 million people with cellphone subscriptions.

41. Men travelling first class tend to weigh more than those in economy, while for women the reverse is true.

De hele lijst vind je hier: 52 things I learned in 2017

Hallo robot

Het is bijna zover: het boek waar ik samen met Bennie Mols zo’n twee jaar aan heb gewerkt, ligt nu echt bijna in de winkel. Op 8 november is de feestelijke boekpresentatie, en vanaf die dag kun je uitgebreid lezen over echte robots en sciencefiction-robots, over robotknutselaars en robotwetenschappers, en over robots in het verleden en de toekomst. Meer informatie vind je op de website van Hallo robot!

Hallo Robot

Hallo Robot, hallo boek!

Stel je even voor: het is zomer 2015, je wilde altijd al schrijver worden, je eerste boek (of tweede, afhankelijk van of je je proefschrift meerekent) is bijna af, je verzamelt robots en houdt van nerdy dingen, en dan vraagt een van je favoriete wetenschapsjournalisten of je zin hebt om samen een boek te schrijven over robots.

“Goh,” zeg je dan, “interessant idee.”

Ondertussen, van binnen:

Natuurlijk zei ik ja. Wat dacht je dan? OK, het gaat ten koste van mijn vakanties en mijn sociale leven, en kost waarschijnlijk meer geld dan het oplevert, maar daar gaat het niet om. Schrijven! En robots! Die hele riedel die ik nu op feesten en partijen afdraai als mensen mij vragen of robots de wereld (of hun baan) gaan overnemen, die komt nu in uitgebreide, grappige, informatieve, onderhoudende vorm in een boek te staan. Met een voorwoord van de enige echte Ionica Smeets. En ik ben echt ZO FREAKING EXCITED.

Hallo Robot

Hoe echter het wordt, hoe cooler: we hebben inmiddels een heuse cover en een website en we zijn keihard aan het werk om ervoor te zorgen dat het in november in de winkels kan liggen.

Hallo Robot vertelt verhalen over de wetenschap en techniek achter de robots. Hoe werken ze? Wat kunnen ze? Wat kunnen ze niet? Wat willen we van ze? Hoe ver zijn ze al gekomen en wat belooft dat voor de toekomst? In Hallo Robot ontmoet de lezer zowel echte robots als sciencefiction-robots, maar ook de mensen achter de robots: de robotmakers en -ontwerpers, hobbyisten en professionals.

Je kunt ons volgen op Facebook voor allerlei toffe updates, en op pagina 36-37 van de najaarscatalogus van Uitgeverij Nieuw Amsterdam lees je er nog meer over. Wij zijn niet bang voor robots. Jij nog wel?

Review + winactie: Hidden Figures

Hidden Figures

Zelfs ik, als nerdy feminist, wist tot voor kort niet dat de eerste Amerikaanse maanlanding mede mogelijk is gemaakt door zwarte vrouwen. Het boek Hidden Figures vertelt het verhaal van die vrouwen, en concentreert zich vooral op drie van hen: Katherine Johnson, Dorothy Vaughan en Mary Jackson. Het boek van Margot Lee Shetterly ligt al een paar maanden in de winkel, en de bijbehorende film is sinds vandaag ook in Nederlandse bioscopen te bekijken.

Ik heb nog niet de kans gehad om de film te zien, maar afgaand uit alles wat ik erover heb gezien en gelezen, staat hij nu al hoog op de lijst om mijn favoriete film van 2017 te worden. Het boek waarop de film is gebaseerd heb ik al wel gelezen, met – dit klinkt tegenstrijdig – veel interesse én veel moeite.

OK, ik leg even uit: het boek is geweldig grondig in het vertellen van het héle verhaal van zwarte vrouwen bij NASA en NASA-voorganger NACA, vanaf het verspreiden van een vacature voor rekenaars in 1943 tot ná de maanlanding in 1969. Het verhaal gaat over de opleidingen van de drie hoofdpersonen, hun romances, de kinderen, de schoolprojecten van de kinderen (!) en de coördinatie van het huishouden. Het duurt vijf hoofdstukken voordat we überhaupt aankomen bij de eerste werkdag van Dorothy Vaughan. Pas op tweederde van het boek begint de space race.

Het is dus nogal een verhaal, en Shetterly doet haar best om dat verhaal zo uitputtend mogelijk te vertellen. Daarmee leest het boek af en toe eerder als een proefschrift dan een leesboek. Jammer, want het is een interessant en belangrijk onderwerp. Het liefst zou ik willen dat zoveel mogelijk mensen dit boek lezen om er meer over te leren, maar bijna 350 pagina’s dicht op elkaar gepakte informatie is zelfs voor een intrinsiek gemotiveerde lezer als ik best lastig.

Hidden Figures filmposterAnderzijds is het boek juist daardoor ongelooflijk leerzaam. Ik heb nu een aardig beeld van hoe het leven eruitzag voor een zwarte vrouw in Virginia halverwege de twintigste eeuw en over deze drie superslimme zwarte vrouwen die tegen alle verwachtingen in carrière maakten in een wittemannenwereld. Maar niet alleen dat: ook over de geschiedenis van NACA/NASA, over het Amerikaanse leven in de Tweede Wereldoorlog in het algemeen, over de ontwikkelingen in de aeronautische industrie en over de inspanningen die nodig waren om een raket veilig op de maan te laten landen.

(Nog even voor de nerds onder ons: het boek wordt zelden echt technisch. Ja, het raakt af en toe even wiskundige termen, maar Shetterly maakt duidelijk dat ze zelf niet nerdy of bèta genoeg is om het allemaal goed te begrijpen of uit te leggen. Ik heb het rapport waarin Katherine Johnson uitlegt hoe je een satelliet in een baan rond de aarde brengt – overigens het eerste NASA-rapport met een vrouwelijke auteur – er dus gewoon zelf maar even bij gezocht.)

Wat ik dus eigenlijk wil zeggen: Hidden Figures is een even interessant als taai boek. Naar de film ben ik heel benieuwd, en ik hoop – en verwacht – dat die de gebreken van het boek gladstrijkt door meer focus in het verhaal te brengen en de drie hoofdpersonen meer te laten leven.

Voor wie het boek en de film wil vergelijken: dit is je kans! Ik mag niet alleen een exemplaar van het boek weggeven, maar ook twee vrijkaartjes voor de film. Hoe doe je mee? Heel simpel: plaats een reactie onder deze blogpost of op Facebook. That’s all! Over een week, dus op 16 maart, trek ik een winnaar. Good luck!
EDIT: de actie is gesloten en er is een gelukkige winnaar. Blijf Lady Geek vooral volgen (kan ook op Facebook) voor toekomstige winacties!

Ik kreeg mijn exemplaar van HarperCollins Holland, in ruil voor een eerlijke recensie.

Review + winactie: De Man die de Tijd Meenam

Hee, even een dingetje: je wist dit misschien niet, maar we leven in een mislukte wereld. Goed, gezien de wereldpolitiek is dat misschien niet heel verrassend nieuws, maar zelfs alle basisdingen in het leven – hoe je slaapt, hoe je wakker wordt, hoe je kleren eruit zien – zijn niet zo goed als in de echte echte wereld.

Dat is in ieder geval de pijnlijke boodschap van Tom Barren, hoofdpersoon uit De Man die de Tijd Meenam. Hij begon zijn leven in een superieure versie van het universum, maar door een procedurefoutje bij het gebruiken van de tijdmachine van zijn vader komt hij per ongeluk in onze realiteit terecht. Best een probleem, want onze realiteit suckt, dus hij wil terug, maar hoe doe je dat vanuit een wereld waar tijdmachines niet bestaan?

De Man die de Tijd MeenamAchtbaan van een roman

De Man die de Tijd Meenam is werkelijk een achtbaan van een roman. Net als je denkt dat je ‘m door hebt, zwenkt hij weer een heel andere richting in. Omdat het boek begint met een tijdmachine zit je al snel in science fiction-modus, maar dat is eigenlijk maar een deel van het verhaal. Schrijver Elan Mastai weet het allemaal zo vanzelfsprekend te brengen dat het bestaan van die tijdmachine eigenlijk heel normaal wordt, en voordat je het door hebt zit je middenin in een magisch-realistische roman over een wereld waar je voor je gevoel zo in kan stappen.

En net als je daaraan gewend bent, slaat het magisch-realisme om in een huiveringwekkend realisme: dat hele verhaal van Tom Barren, die in onze werkelijkheid vertelt over zijn superieure alternatieve universum, is dat niet een beetje verdacht? Is Tom niet gewoon een schizofrene weirdo die het zich allemaal verbeeld heeft? Op het moment dat een boek je serieus laat twijfelen over de geloofwaardigheid van het ik-personage, yup, I’m impressed.

Kippenvel & jaw drop

Het houdt daar niet eens op, de achtbaan duurt voort, maar daar wil ik niet al te veel over verklappen. (Kippenvel bij hoofdstuk 94. Jaw drop bij hoofdstuk 124. De terugverwijzingen naar eerdere stukken die je in eerste instantie nietsvermoedend las.)

Is er dan echt niets aan te merken op dit boek? Nou ja, als ik dan echt iets moet zeggen: de laatste paar hoofdstukken hadden van mij achterwege mogen blijven – om spoilers te vermijden laat ik het daar even bij – maar I ain’t even mad. Verder geldt hier dus een absoluut en onverdeeld positief leesadvies.

De Man die de Tijd Meenam van Elan Mastai ligt vanaf vandaag in de winkel. Om te bewijzen dat dit inferieure universum niet helemáál hopeloos is, heb ik supergoed nieuws: ik mag van HarperCollins Holland een exemplaar van het boek weggeven! Je doet mee door op Facebook een reactie te plaatsen op deze post en daarbij iemand te taggen die jij graag zou willen meenemen op een tijdreis naar een parallel universum.
EDIT: de actie is gesloten en er is een gelukkige winnaar. Blijf Lady Geek vooral volgen (kan ook op Facebook) voor toekomstige winacties!

Ik kreeg mijn exemplaar van HarperCollins Holland, in ruil voor een eerlijke recensie.

52 interessante weetjes uit 2016

Fascinerende lijst, deze 52 things [Tom Whitwell] learned in 2016. Interessante weetjes. Over het geneesmiddel voor scheurbuik (#44) had ik toevallig laatst ook al gelezen in At Home, een briljant boek van Bill Bryson.

Even een kleine greep uit de lijst, die overigens tegen het einde steeds interessanter lijkt te worden:

46. A Dutch bike manufacturer reduced shipping damage by 70–80% by printing a flatscreen TV on their boxes.

48. Intervision, the 70s Soviet answer to the Eurovision Song Contest, was judge by electricity grid voting: “those watching at home had to turn their lights on when they liked a song and off when they didn’t, with data from the electricity network then being used to allocate points.”

51. Instead of batteries, the ARES project in Nevada uses a network of train tracks, a hillside and electric trains loaded with rocks to store wind and solar power. When there is a surplus of energy, the trains drive up the tracks. When output falls, the cars roll back down the hill, their electric motors acting as generators.

52 things I learned in 2016 (Medium, 1 december 2016)

En het is altijd 1895 – of niet?

Tijdmachines! Wist je dat het idee van tijdmachines pas eind 19e eeuw echt voor het eerst populair werd? En dat alles naar aanleiding van een boek van H.G. Wells uit 1895, waarin hij een tijdmachine beschrijft die er in grote lijnen uitziet uit als een fiets. Klinkt misschien gek, maar de moderne fiets was in die tijd net pas uitgevonden en dus toonbeeld van nieuwe technologische snufjes.

Tijdreizen is tegenwoordig haast onlosmakelijk verbonden met hypothetische vragen als “zou jij baby Hitler vermoorden?” – en de eerste keer dat iemand daarover schreef is eerder dan je zou denken. Maar meer dan dat ga ik niet verklappen over dit geweldige filmpje van Vox:

Het filmpje is overigens nog extra interessant met het huidige politieke klimaat in je achterhoofd.

Time travel is so often about regret. It’s about something in your past that you wish you could do over. In this case, here’s the entire planet allowing this monster to arise and kill millions of people.

Dat boek van H.G. Wells doet me dan weer om meerdere reden denken aan het gedicht 221b van Vincent Starrett over de tijdloosheid van Sherlock Holmes en dr. Watson, dat zeker in het licht van al die recente Sherlock Holmes-adaptaties zeer relevant is. Het gedicht eindigt met deze twee regels:

Here, though the world explode, these two survive,
And it is always eighteen ninety-five.

Nog één ding trouwens: lees Er Ist Wieder Da, een even hilarisch als ontluisterend boek over wat er zou gebeuren als het hele verhaal andersom zou gebeuren: Hitler wordt opeens wakker in hedendaags Duitsland en heeft geen idee wat er aan de hand is.